الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

260

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و در آخرين آيه مورد بحث ، آخرين گفتار شعيب را مىخوانيم كه « او از قوم گنهكار روى برگردانيد و گفت : من رسالات پروردگارم را ابلاغ كردم ، و به مقدار كافى نصيحت نمودم و از هيچگونه خيرخواهى فروگذار نكردم » ( * ( فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَقالَ يا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسالاتِ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ ) * ) . « با اين حال تاسفى به حال اين جمعيت كافر نمىخورم » ، زيرا آخرين تلاش و كوشش براى هدايت آنها به عمل آمد ولى در برابر حق سر تسليم فرود نياوردند ، و مىبايست چنين سرنوشت شومى را داشته باشند ( * ( فَكَيْفَ آسى عَلى قَوْمٍ كافِرِينَ ) * ) . آيا اين جمله را شعيب بعد از نابودى آنها گفت يا قبل از آن ، هر دو احتمال امكان دارد ، ممكن است قبل از نابودى گفته باشد ، ولى به هنگام شرح ماجرا بعد از آن ذكر شده باشد . ولى با توجه به آخرين جمله كه مىگويد : سرنوشت دردناك اين قوم كافر ، هيچ جاى تاسف نيست ، بيشتر به نظر مىرسد كه اين جمله را بعد از نزول عذاب گفته باشد ، و همانطور كه در ذيل آيه 79 همين سوره نيز اشاره كرديم اين گونه تعبيرات در برابر مردگان بسيار گفته مىشود ( شواهد آن را نيز در همانجا ذكر كرديم ) .